Dominantą miasta jest potężny zamek biskupów wrocławskich z XIV wieku, wzniesiony na wzgórzu. Ta imponująca budowla obronna przez wieki pełniła funkcję rezydencji biskupów. Zamek wielokrotnie przebudowywany, zachował elementy gotyckie i renesansowe. Dziś mieści muzeum oraz jest miejscem organizacji wydarzeń kulturalnych.
W centrum miasta wznosi się monumentalny kościół pw. św. Mikołaja i św. Franciszka z Asyżu, który pierwotnie powstał w XIV wieku jako gotycka świątynia. Po pożarze w XVIII wieku został odbudowany w stylu barokowym. Charakteryzuje się bogatym wystrojem wnętrza oraz dwoma wysokimi wieżami widocznymi z daleka.
Otmuchowski rynek zachował układ urbanistyczny z czasów średniowiecza. Otaczają go zabytkowe kamienice, częściowo odbudowane po zniszczeniach wojennych. W centrum placu znajduje się barokowa figura Najświętszej Marii Panny z XVIII wieku.
Stojący przy Rynku Ratusz uznawany jest za jeden z ciekawszych zabytków świeckiej architektury renesansowej na Opolszczyźnie.
Jest to fundacja biskupa wrocławskiego Jakuba Salzy z 1538 roku. Napis informujący o tej właśnie fundacji umieszczony jest nad wejściem głównym wraz z herbem fundatora.
Wieża ratusza została dostawiona dopiero w 1604 roku za sprawą biskupa wrocławskiego Jana Sitscha.
Otmuchowski ratusz posiada jedną z piękniejszych dekoracji sgraffitowych na Opolszczyźnie, które zostały odkryte dzięki renowacji budynku w 1933 roku.
Jedną z osobliwości miasta Otmuchowa jest unikatowy pomnik żony kata. Pomnik zlokalizowany jest nieco w ukryciu przy ulicy 1 Maja. Jest to kamienna, wieloboczna kolumna zwieńczona naczółkiem, który opatrzony jest profilowanym gzymsem.
W naczółku pomnika umieszczony został namalowany na blasze obraz przedstawiający św. Rocha, którego karmi anioł. W dolnej części obrazu dwie daty przypuszczalnie okres życia św. Rocha. (Św. Roch jest patronem chroniącym od zarazy. Kult tego świętego rozpowszechnił się w XV w.)
Umieszczenie właśnie wizerunku św. Rocha patrona od zarazy na pomniku nie jest przypadkowe. Pomnik jak wskazuje wyryta data powstał w 1654 roku 21 lat od zarazy, która nawiedziła Otmuchów w 1633 roku. Zaraza zebrała wówczas srogie żniwo. Jedną z ofiar owej zarazy była Anna Katarzyna Helbranin o czym informuje inskrypcja umieszczona w tylnej części pomnika nieco już zatarta.
Dlaczego jednak pomnik nazywany jest pomnikiem żony kata. Jego fundatorem był Krzysztof Kuhn, miejscowy kat, zrzeszony najprawdopodobniej w cechu w pobliskiej Nysie. Na pomniku wyryta jest w języku niemieckim następująca treść: „Ja, Krzysztof Kuhn, kat, kazałem zbudować na wieczną chwałę Boga na cześć Anny Katarzyny Helbranin mojej żony i gospodyni”.